CHUYÊN ĐỀ THÁNG 8
TỔ KHOA HỌC XÃ HỘI: ĐỔI MỚI DẠY HỌC NGỮ VĂN THEO HƯỚNG NGHIÊN CỨU BÀI HỌC, TÍCH HỢP TRÍ TUỆ NHÂN TẠO (AI)
Thực hiện kế hoạch năm học 2025 – 2026 và định hướng đổi mới phương pháp dạy học theo Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018, sáng ngày … tháng 8 năm 2025, tổ Khoa học Xã hội Trường THCS Lâm Động đã tổ chức thành công Chuyên đề dạy học môn Ngữ văn Tháng 8 với chủ đề “Đổi mới phương pháp giảng dạy Ngữ văn theo hướng nghiên cứu bài học, tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI)”. Đây là hoạt động chuyên môn có ý nghĩa quan trọng, không chỉ tạo cơ hội để giáo viên chia sẻ kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau mà còn thể hiện sự tiên phong của nhà trường trong việc ứng dụng công nghệ hiện đại vào giảng dạy.
Không khí chuyên đề: Chuyên nghiệp, nghiêm túc nhưng đầy sáng tạo
Buổi chuyên đề có sự tham dự của Ban Giám hiệu nhà trường, các tổ trưởng chuyên môn, toàn thể giáo viên tổ Khoa học Xã hội cùng nhiều giáo viên ở các tổ bộ môn khác quan tâm đến đổi mới dạy học. Trong phần khai mạc, đại diện Ban Giám hiệu đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Chuyên đề mở đầu bằng phần trình bày mục tiêu và nội dung giảng dạy của giáo viên thực hiện tiết minh họa. Không gian lớp học được bố trí linh hoạt, trang thiết bị công nghệ được chuẩn bị đầy đủ, thể hiện sự chuyên nghiệp và tinh thần đổi mới sáng tạo của giáo viên.
Tiết dạy minh họa: Khi AI trở thành “trợ lý” trong lớp học Văn
Trong tiết học minh họa, giáo viên đã kết hợp phương pháp dạy học truyền thống với việc ứng dụng AI một cách sáng tạo. Các công cụ trí tuệ nhân tạo được sử dụng để kiểm tra nhanh mức độ tiếp thu bài học qua các bài trắc nghiệm trực tuyến.
Nhờ sự hỗ trợ của AI, tiết học trở nên trực quan, sinh động và hấp dẫn hơn. Học sinh không còn thụ động tiếp nhận kiến thức mà được tham gia trải nghiệm, khám phá và đưa ra nhận xét, cảm nhận cá nhân. Sự tương tác hai chiều giữa giáo viên và học sinh được đẩy mạnh, tạo ra một giờ học văn học giàu cảm xúc nhưng cũng rất hiện đại.
Phương pháp nghiên cứu bài học: Lấy học sinh làm trung tâm
Điểm nhấn quan trọng của chuyên đề không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở phương pháp nghiên cứu bài học. Giáo viên thiết kế hoạt động học tập xoay quanh các tình huống gợi mở, khuyến khích học sinh tự tìm tòi, phân tích và thảo luận.
Các nhóm học sinh được giao nhiệm vụ nghiên cứu văn bản, trình bày kết quả qua sơ đồ tư duy, bài thuyết trình hoặc sản phẩm sáng tạo. Quá trình học tập được tổ chức như một “hành trình khám phá”, giúp học sinh phát triển năng lực tự học, tư duy phản biện và kỹ năng làm việc nhóm. Đây là bước chuyển mình mạnh mẽ từ phương pháp “thầy giảng – trò nghe” sang mô hình học tập tích cực, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục hiện nay.
Đổi mới để lan tỏa tinh thần học hỏi và sáng tạo
Buổi chuyên đề không chỉ là cơ hội để giáo viên minh họa một tiết học mới mẻ mà còn là diễn đàn chia sẻ chuyên môn sôi nổi. Sau tiết học minh họa, các giáo viên tham dự đã cùng nhau trao đổi, thảo luận, rút ra những kinh nghiệm quý báu về tổ chức lớp học, lựa chọn công cụ công nghệ và phương pháp giảng dạy phù hợp.
Đặc biệt, nhiều ý kiến đánh giá cao việc tích hợp AI vào môn Ngữ văn – một môn học vốn thiên về cảm xúc và phân tích nghệ thuật. Việc kết hợp công nghệ với đặc thù môn Văn không chỉ làm giờ học thêm sinh động mà còn giúp học sinh rèn luyện kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin, một trong những năng lực cốt lõi của công dân thời đại số.
Ý nghĩa và định hướng phát triển
Thành công của Chuyên đề Tháng 8 là minh chứng cho tinh thần trách nhiệm, sự tâm huyết và sáng tạo của tập thể tổ Khoa học Xã hội Trường THCS Lâm Động. Hoạt động này:
- Góp phần nâng cao chất lượng dạy học Ngữ văn, tạo hứng thú học tập cho học sinh.
- Định hướng đội ngũ giáo viên làm quen và khai thác hiệu quả công nghệ hiện đại trong giảng dạy.
- Thể hiện quyết tâm của nhà trường trong việc đổi mới toàn diện phương pháp giáo dục, đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển.
Trong thời gian tới, nhà trường sẽ tiếp tục triển khai nhiều chuyên đề tương tự ở các môn học khác, nhân rộng mô hình tích hợp AI và nghiên cứu bài học, tiến tới xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, linh hoạt và sáng tạo.